Những sáng kiến kinh nghiệm hay: Xây dựng môi trường góc mở ở trường mầm non

Cập nhật lúc 22h06, Ngày 04/08/2011

Từ số này, Tạp chí xin trân trọng giới thiệu những sáng kiến kinh nghiệm đã đạt giải có thể áp dụng ở các trường học, để các thầy cô cùng trao đổi, học hỏi, điều chỉnh cho phù hợp với đặc thù của đơn vị mình. Trong số này, chúng tôi xin đăng tải SKKN đạt giải B cấp thành phố năm học 2009 – 2010 của cô giáo Nguyễn Thu Hào, trường Mầm non Tràng An – Quận Thanh Xuân với đề tài “Làm đồ chơi và xây dựng môi trường góc mở khuyến khích trẻ hoạt động tích cực”.

 

Xu thế đổi mới mạnh mẽ của sự nghiệp giáo dục nói chung và Giáo dục mầm non nói riêng là lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người hướng dẫn, tổ chức các hoạt động tích cực nhằm phát huy năng lực chung cho trẻ, bước đầu hình thành những con người mới cho xã hội hiện đại. Trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo rất ngây thơ, hồn nhiên, và ham thích học hỏi những điều mới lạ. Người giáo viên cần phải giúp trẻ vui chơi một cách hồn nhiên nhưng vẫn có thể tiếp nhận được những kiếnthức mà cô giáo muốn truyền đạt đến trẻ. Hơn nữa, giáo viên cần giúp trẻ trở nên tích cực, chủ động, thích thú khi khám phá và tìm hiểu thế giới xung quanh. Đó là việc làm quan trọng giúp việc hình thành những kỹ năng ban đầu ở trẻ để sẵn sàng tiếp nhận tri thức của loài người sau này.

Là một giáo viên đã nhiều năm thực hiện chương trình đổi mới giáo dục cộng với kinh nghiệm chăm sóc và nuôi dạy trẻ, cô giáo Nguyễn Thu Hào đã suy nghĩ về việc làm sao xây dựng được một môi trường học tập thẩm mỹ, khoa học, một lớp học có nhiều góc mở để tạo cơ hội cho trẻ trải nghiệm nhiều hơn. Cô đã sử dụng nhiều nguyên vật liệu khác nhau để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi trang trí ở các góc. Thực tế, trẻ được trải nghiệm bằng chính những sản phẩm do tự tay mình tạo ra từ đó khuyến khích tính ham hiểu biết, thích khám phá, thích tìm tòi cái mới và bước đầu phát huy tính tích cực, chủ động ở trẻ.

Sáng kiến kinh nghiệm của cô gồm 2 phần:

Phần 1: Xây dựng môi trường góc mở khuyến khích trẻ hoạt động

Giáo viên sử dụng những mảng tường và các giá đồ chơi để thiết kế thành những góc hoạt động cho trẻ. Xây dựng những góc chơi: Góc tạo hình, góc gia đình, góc nghệ thuật, góc bán hàng. Ngoài ra, cũng cần xây dựng một số bảng trang trí lớp: Hôm nay bé nào đến lớp, mừng sinh nhật bé, mở chủ đề.

Góc hoạt động cần được thiết kế phù hợp với chiều cao của trẻ để trẻ có thể dễ dàng lấy, cất đồ chơi và tự ý trưng bày đồ chơi theo ý thích của mình. Sử dụng những sản phẩm do trẻ tạo ra để trang trí, làm đồ dùng của góc chơi và làm cho góc hoạt động không bao giờ cũ đối với trẻ. Những sản phẩm luôn được thay đổi để phù hợp với các chủ điểm trong năm học. Các góc hoạt động liên kết mật thiết với nhau. Qua mỗi buổi chơi được chia thành các nhóm chơi khác nhau, trẻ có thể tạo ra nhiều sản phẩm để trưng bày, cũng như sử dụng sản phẩm của các bạn khác trong lớp để chơi. Điều này làm cho mỗi buổi chơi trở nên phong phú hơn, hấp dẫn hơn và mang lại hiệu quả hơn. Không những vậy, việc tạo ra nhiều sản phẩm còn rèn cho trẻ những đức tính tốt như kiên trì, biết tôn trọng và giữ gìn sản phẩm do chính mình hay người khác tạo ra…

Phần 2: Hướng dẫn trẻ làm đồ chơi từ nhiều nguyên vật liệu khác nhau.

Trẻ ở độ tuổi mẫu giáo lớn có trí tưởng tượng cũng như óc sáng tạo vô cùng độc đáo. Để kích thích trí tưởng tượng và óc sáng tạo của trẻ, giáo viên sử dụng và tận dụng nhiều nguyên vật liệu khác nhau để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ngay tại những góc hoạt động trong lớp.

Các học sinh sẽ tạo ra tác phẩm của mình với những nguyên vật liệu như những viên sỏi, quả thông, hay dây trang kim, ống hút, trang kim, giấy bìa… Giáo viên phải trò chuyện với trẻ để hiểu được ý tưởng của trẻ với những nguyên vật liệu đó rồi cùng trẻ trang trí và giúp đỡ trẻ hoàn thành sản phẩm của các em. Qua các buổi vui chơi, trẻ có thể tạo ra nhiều sản phẩm độc đáo. Việc sử dụng những sản phẩm của trẻ ở các góc chơi càng khuyến khích trẻ hoạt động tích cực hơn.

Qua quá trình thực hiện, ngoài sự hứng thú với các góc chơi, trẻ còn rất tích cực hoạt động để có thể tạo ra nhiều sản phẩm giúp cô trang trí các góc lớp hay để khoe với cha mẹ, với bạn bè. Việc tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có không những khuyến khích trẻ hoạt động một cách tích cực mà còn tiết kiệm được kinh phí. Hơn nữa, nó còn là một hình thức liên kết giữa gia đình và nhà trường một cách tự nhiên. Với mỗi chủ điểm mới, cô giáo có thể khuyến khích cha mẹ học sinh cho con em mình mang đến trường một số đồ dùng không sử dụng nữa. Từ những đồ dùng đó, cô và trẻ sẽ tạo ra những sản phẩm phục vụ quá trình học của trẻ. Khi xem những sản phẩm do con mình tạo ra, gia đình trẻ có thể hiểu về công việc của cô giáo cũng như quá trình học tập của trẻ ở trường. Trẻ hoạt động một cách tích cực, chủ động và sáng tạo giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc đưa đến cho trẻ những kiến thức mới. Thông qua các buổi chơi, cô giáo có thể dễ dàng giúp trẻ tiếp nhận được những cách ứng xử với thế giới xung quanh…

Các góc mở có thể dễ dàng thay đổi phù hợp với thời điểm hay chủ điểm của năm học và giúp giảm tải công việc cho giáo viên. Nếu như trước đây, cứ mỗi chủ điểm mới, giáo viên thường phải trang trí lại nhiềugóc hoạt hoạt động hoặc nhiều mảng tường trong lớp cho phù hợp với chủ điểm thì bây giờ giáo viên chỉ cần tìm tài liệu và hướng dẫn học sinh tạo ra những sản phẩm phù hợp với chủ điểm mới và trang trí vào khung đã có sẵn. Với cách trên, giáo viên không chỉ dễ dàng lưu giữ lại những sản phẩm do trẻ tạo ra từ chủ điểm trước mà còn giúp trẻ nhận biết một chủ điểm mới một cách tự nhiên và dễ dàng…

Trên đây là nội dung chính SKKN của cô giáo Nguyễn Thu Hào. Để xem bản chi tiết, xin truy cập vào chuyên mục dành cho giáo viên trên trang web http://hanoi.edu.vn hoặc liên hệ Phòng KH-CNTT Sở GD&ĐT.ĐT:04.39363257.

Phòng KH-CNTT (tổng hợp)