Vừa chơi vừa học tạo nên môi trường sư phạm hữu hiệu truyền thụ kiến thức cho học sinh. Trong môn thể dục ở bậc tiểu học (TH) thì phương thức này càng hữu hiệu.

Thể dục thể thao trong nhà trường nói chung và trong trường tiểu học nói riêng là hoạt động rất cần thiết, không thể thiếu. Để hoàn thành tốt một giờ học thể dục, giáo viên cần nắm vững các nguyên tắc giáo dục thể chất, trong đó nguyên tắc “trực quan sinh động” là nguyên tắc cơ bản và không thể thiếu trong giảng dạy. Ngoài việc dùng hình ảnh minh họa, thị phạm trực tiếp bằng động tác mẫu thì âm nhạc là một trong những yếu tố vừa có tính thẩm mỹ vừa có tính hiện đại, khoa học và tạo hứng thú học tập cho học sinh. Sử dụng âm nhạc trong dạy thể dục được coi như một phương tiện truyền thụ kiến thức rất hiệu quả cho học sinh. Bởi vậy, đưa âm nhạc vào tiết Thể dục làm nhạc nền, sử dụng âm nhạc vào các giai đoạn của các bước lên lớp chính là góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy. Ví dụ, để di chuyển từ đội hình hàng ngang thành vòng tròn, để khởi động chơi trò chơi, trước đây các em di chuyển theo khẩu lệnh thì nay được áp dụng bằng âm nhạc. Các em sẽ vừa hát theo nhạc, vừa vỗ tay, vừa di chuyển về vị trí đã được quy định trên sân. Nên chọn những bài hát vui tươi, trong sáng phù hợp với lứa tuổi, những bản nhạc học sinh dễ cảm nhận, dễ thuộc, phù hợp với các bài tập để tạo cảm giác hứng thú cho các học sinh...

áp dụng âm nhạc trong môn thể dục giúp cho quá trình truyền đạt nội dung bài học được diễn ra rất nhanh gọn và khoa học. Qua các bài khởi động liên hoàn, các bài tập, các trò chơi hỗ trợ dưới tiếng nhạc nền, phù hợp với nội dung bài học sẽ giúp tiết học sinh động, tăng khả năng tiếp thu của học sinh lên nhiều lần. Âm nhạc đưa vào phần chuyển tiếp nội dung cũng giúp học sinh thư giãn hơn, tránh được khoảng thời gian chết đôi khi vẫn xảy ra trong giờ học.

Đối với học sinh tiểu học, các em thích có những động tác, bài tập ngộ nghĩnh đáng yêu và cũng rất thích hát. Vì vậy, việc biên soạn một số bài tập thả lỏng, thư giãn theo tiếng nhạc, sẽ mang lại hiệu quả giáo dục cao.

Qua một thời gian áp dụng phương pháp đưa âm nhạc vào giảng dạy môn thể dục ở trường Tiểu học Kim Đồng, kết quả nhận thấy là rất khả quan. Trong các năm học trước, khi một bài tập thể dục tay không chưa được áp dụng phương pháp trên thì sau khi luyện tập xong, theo khảo sát thì chỉ có 65% học sinh đạt khá, giỏi và có tới 12% học sinh chưa đạt yêu cầu, học sinh tập rất uể oải, ý thức kỷ luật trong giờ học không nghiêm. Mặt khác, cũng không phát huy được vai trò tổ chức, điều khiển của cán sự lớp.

Cũng với bài tập đó, khi chúng tôi áp dụng phương pháp giảng dạy mới, đưa âm nhạc vào các bài tập thì học sinh rất hứng thú, say mê luyện tập và ý thức kỷ luật tốt, rất tự giác. Nhờ đó, đã xây dựng được một đội ngũ cán sự môn thể dục rất năng động, có thể tổ chức phong trào tập luyện trong giờ học cũng như giờ chơi. Và quan trọng hơn là kết quả khảo sát thật đáng mừng: Số học sinh đạt khá, giỏi tăng lên 88%, đặc biệt là không còn học sinh không đạt yêu cầu. Đây thực sự là một kết quả rất đáng mừng.

Môn thể dục chủ yếu là dạy học ngoài trời nên điều kiện ngoại cảnh có ảnh hưởng rất nhiều đến sự tập trung của học sinh. Việc đưa âm nhạc vào giờ thể dục là một trong nhưng biện pháp đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong giờ học. Đối với học sinh tiểu học, là thời kỳ đầu tiên để phát triển thể chất thì việc áp dụng âm nhạc vào môn thể dục sẽ góp phần rèn luyện cho học sinh có nếp sống lành mạnh, tập luyện và vui chơi có ý thức kỷ luật, từ đó hình thành phẩm chất đạo đức tốt, tạo tiền đề cho các em phát triển trí tuệ và thể chất một cách toàn diện.

Đỗ Bá Tân
GV thể dục trường Tiểu học Kim Đồng