home
   Thứ tư, 30/07/2014 Trang chủ Giới thiệu Tin nội bộ Email nội bộ Danh bạ Liên hệ
  CƠ CẤU TỔ CHỨC

PHÒNG BAN SỞ

DANH BẠ ĐIỆN TỬ

  CÔNG ĐOÀN GIÁO DỤC
  THÔNG TIN CHUNG

TIN TỨC - SỰ KIỆN

CHUYÊN ĐỀ GD&ĐT

VĂN BẢN GD&ĐT

THI VÀ TUYỂN SINH

THÀNH TỰU

GƯƠNG MẶT CƠ SỞ

VĂN HOÁ - VĂN NGHỆ

BẠN CÓ BIẾT - CẦN BIẾT

TUYỂN SINH ĐH-CĐ-TC

THỦ TỤC HÀNH CHÍNH

  THÔNG TIN HĐ NGÀNH

DÀNH CHO GIÁO VIÊN

THI ĐUA - KHEN THƯỞNG

ĐỀ TÀI NCKH - SKKN

THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC

LỊCH CÔNG TÁC

  THƯ VIỆN ẢNH

TRAO ĐỔI Ý KIẾN

CHUYÊN ĐỀ GD&ĐT

Phương pháp “Bàn tay nặn bột" : Phát huy tính sáng tạo, khoa học của học sinh

Cập nhật lúc 16h40, ngày 23/10/2012

Giờ học của cô và trò trường TH Tây Sơn
Thành công ở các nước tiên tiến, phương pháp sư phạm "Bàn tay nặn bột" bắt đầu được thí điểm trong nền giáo dục của Việt Nam. Tại Hà Nội, bắt đầu từ năm học 2012-2013, ngành Giáo dục sẽ triển khai thí điểm tại một số trường tiểu học, THCS để giáo viên và học sinh làm quen với phương pháp giáo dục hiện đại này.

Mô hình mới

"Bàn tay nặn bột" là mô hình giáo dục tương đối mới mẻ trên thế giới, có tên tiếng Anh là "Hands on", còn tiếng Pháp là "La main à la pâte", đều có nghĩa là "bắt tay vào hành động". Chương trình tập trung phát triển khả năng nhận thức của trẻ em một cách khoa học nhất, giúp các em tìm ra lời giải đáp cho những thắc mắc trẻ thơ bằng cách tự đặt mình vào tình huống thực tế, từ đó khám phá ra bản chất vấn đề. Trí óc trẻ thơ luôn cảm thấy tò mò trước những hiện tượng mới mẻ của cuộc sống xung quanh, bởi vậy các em luôn sẵn sàng bật ra những câu hỏi "tại sao”.

Trong năm học mới 2012-2013, Hà Nội thực hiện thí điểm đề án “Triển khai phương pháp Bàn tay nặn bột ở trường phổ thông giai đoạn 2011-2015” trên địa bàn 4 quận Hoàn Kiếm, Long Biên, Thanh Xuân, Hà Đông và huyện Thạch Thất (thực hiện ở các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học); 4 trường tiểu học thuộc quận Hai Bà Trưng và Hoàng Mai (thực hiện ở môn Tự nhiên và xã hội với lớp 1,2,3; môn Khoa học ở lớp 4,5).

GS.TS Đinh Quang Báo, Hiệu trưởng trường ĐH Sư phạm Hà Nội nhận định: Chương trình "Bàn tay nặn bột" là sự quy trình hóa một cách logic phương pháp dạy học, dẫn dắt học sinh đi từ chưa biết đến biết. Giáo viên sẽ cho học sinh tiếp xúc với hiện tượng, sau đó giúp các em giải thích bằng cách tự mình tiến hành nghiên cứu qua thực nghiệm. Nhờ đó, học sinh sẽ hình thành khả năng suy luận theo phương pháp nghiên cứu từ nhỏ, và điều này sẽ góp phần không nhỏ trong sự hình thành tác phong và phương pháp làm việc của các em khi trưởng thành.. Cũng như các phương pháp dạy học tích cực khác “Bàn tay nặn bột” luôn coi học sinh là trung tâm của quá trình nhận thức, chính các em là người tìm ra câu trả lời và lĩnh hội kiến thức dưới sự giúp đỡ của giáo viên.

Hiện nay, chương trình "Bàn tay nặn bột" đã được áp dụng tại một số quốc gia phát triển trên thế giới như Pháp, Mỹ, Canada... Bắt đầu từ năm học 2012-2013, Bộ GD&ĐT triển khai thí điểm phương pháp “Bàn tay nặn bột" đối với các trường tiểu học và cả THCS tại cả 63 tỉnh, thành trên toàn quốc. Theo GS.TS Đinh Quang Báo: "Bàn tay nặn bột" là một phương pháp giáo dục tiên tiến, giúp hình thành kiến thức và nhân cách cho trẻ em. Vì thế, nó không chỉ phát huy hiệu quả ở cấp tiểu học mà còn có thể áp dụng cho các cấp giáo dục cao hơn. Hơn nữa, học sinh Việt Nam rất cần một chương trình như thế, bởi hiện nay các em đang thiếu kiến thức thực tiễn một cách đáng lo ngại.

Để bàn tay...nặn được bột?

Là một trong bốn trường tiểu học trên địa bàn Thành phố triển khai thí điểm phương pháp “Bàn tay nặn bột”, trường Tiểu học Tây Sơn (quận Hai Bà Trưng) đã triển khai kế hoạch giảng dạy đến giáo viên các khối lớp. Giáo viên trong trường đều có chung nhận định đây là một phương pháp dạy học hay, kích thích sự sáng tạo của học sinh, giúp học sinh phát triển tư duy khoa học. Cô giáo Lê Thị Vân Anh, giáo viên chủ nhiệm lớp 5A cho biết: Xác định phương pháp “Bàn tay nặn bột” là phương pháp dạy hình thành kiến thức cho học sinh bằng các thí nghiệm, thông qua cách học sinh chia nhóm để tự làm, tự trao đổi, nghiên cứu, quan sát để tìm ra câu trả lời cho các vấn đề trong cuộc sống, người thầy chỉ đóng vai trò tư vấn, hướng dẫn, trong quá trình bắt tay vào làm quen với phương pháp mới này, thầy và trò đều phải nỗ lực nhiều hơn. Dạy phương pháp này đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm phải có tầm hiểu biết rộng, có sự chuẩn bị công phu cho mỗi giờ học từ dụng cụ thí nghiệm, trang thiết bị học tập đến các tình huống có thể xảy ra trong quá trình học sinh làm thí nghiệm. Bởi khi bắt tay vào làm thí nghiệm, khi thấy có bất cứ hiện tượng gì xảy ra, các em đều đặt ngay câu hỏi “tại sao”. Điều này đòi hỏi giáo viên phải vững kiến thức để cùng các em giải đáp các thắc mắc, lý giải các hiện tượng một cách khoa học.

Ảnh minh họa

Trong tiết học tìm hiểu về không khí xung quanh ta, cô giáo Vân Anh đã đưa phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào dạy cho học sinh. Được trực tiếp làm các thí nghiệm với chai, lọ, túi nilon, miếng bọt khô thấm nước…, học sinh rất hào hứng, thích thú tìm hiểu không khí xung quanh mình. Tự làm theo nhóm dưới sự hướng dẫn của cô giáo, các em đã đưa ra các kết luận bước đầu sau khi làm thí nghiệm và nhớ nhanh, nhớ lâu các kiến thức của bài học. Cô giáo Vân Anh cho biết: Lâu nay học sinh chưa quen cách làm việc theo nhóm, nếu giáo viên không quản lý tốt sẽ không hướng dẫn được học sinh đi đúng yêu cầu của bài học. Qua hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm, giáo viên phải khơi dậy được tính tò mò, ham muốn khám phá, yêu và say mê khoa học của học sinh. Ngoài việc chú trọng đến kiến thức khoa học, “Bàn tay nặn bột” cũng là cách để giáo viên việc rèn luyện kỹ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho học sinh.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển:

Cứ đi rồi sẽ thành đường”

Trên thực tế, phương pháp “Bàn tay nặn bột” không hoàn toàn là mới đối với các giáo viên. Về cơ bản, đây là phương pháp tổng hợp của các phương pháp dạy học trước đây mà giáo viên đã từng tiếp xúc như: phương pháp giảng dạy giải quyết vấn đề, phương pháp dạy học tích cực...Trong phương pháp này, yêu cầu đặt ra đối với giáo viên là tạo tình huống để học sinh phát hiện ra vấn đề trong bài học, từ đó để các em tự đưa ra các tình huống giải quyết vấn đề để đi đến kết quả, giúp tạo lập cho học sinh thói quen làm việc như các nhà khoa học và niềm say mê sáng tạo phát hiện, giải quyết vấn đề. Mục tiêu này rất quan trọng bởi trong cuộc sống các em gặp phải rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết. Do vậy giáo viên phải là người hướng dẫn cho học sinh kĩ năng tự mình phát hiện và giải quyết vấn đề ngay từ khi đang ngồi trên ghế nhà trường. Cứ đi rồi sẽ thành đường, để ứng dụng “Bàn tay nặn bột” vào dạy học, điều quan trọng nhất, như mọi vấn đề khác mà giáo viên thường phải giải quyết, đó là có đủ nhiệt huyết, quyết tâm để triển khai phương pháp mới hay không? Sau đó, cùng với giáo viên khác và đồng nghiệp trong tổ chuyên môn, nhà trường sẽ từng bước rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai giảng dạy.

 

Để triển khai, thực hiện tốt phương pháp “Bàn tay nặn bột”, nhiều ý kiến cho rằng: Trường học cần có đầy đủ CSVC và các thiết bị dạy học trực quan theo các bài có thể thực hiện được phương pháp này; Xây dựng các bài học có thể sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong chương trình, các thí nghiệm, các tiến trình của phương pháp một cách cụ thể; Tài liệu bồi dưỡng phải được biên soạn phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông ở Việt Nam…Theo cô giáo Vân Anh: Phương pháp này phù hợp với hình thức hoạt động của Câu lạc bộ khoa học để đáp ứng và khơi dậy được niềm đam mê khoa học của những học sinh có xu hướng về lĩnh vực này.

Nguyễn Vũ



Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 33, tháng 10/2012


In Gửi tới bạn  Thảo luận

Các tin khác:
Hướng dẫn chi tiết công tác tuyển dụng viên chức các cơ sở giáo dục công lập trực thuộc năm 2012(18/10/2012)
“Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục đất nước”(17/10/2012)
Mẫu biểu hướng dẫn gửi các Hội đồng tuyển dụng viên chức năm 2012(12/10/2012)
Hào khí tháng Mười(08/10/2012)
THÔNG BÁO VỀ VIỆC THÍ SINH ĐĂNG KÝ LẠI NGUYỆN VỌNG THAM GIA DỰ TUYỂN VIÊN CHỨC NĂM 2012(06/10/2012)
Đón đọc Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 33, tháng 10/2012(05/10/2012)
Cương quyết xử lý nếu cơ sở thu sai quy định(04/10/2012)
Sắp có tiêu chí đánh giá trường chất lượng cao(28/09/2012)
Nhiều gương mặt tiềm năng(25/09/2012)
Điều gì hấp dẫn ở du học Châu Âu?(25/09/2012)